مدلسازی اقتصادی چیست ؟ – اکومدل مرجع مدلسازی اقتصادی

5 ماه پیش
مدلسازی اقتصادی

مدلسازی اقتصادی یکی از مفاهیم و البته کاربردهای مهم علم اقتصاد است. در این مقاله به این مطلب خواهیم پرداخت که مدلسازی اقتصادی چیست ؟ و از چه مراحلی تشکیل شده است و به چه چیزی ختم می‌گردد. با اکومدل همراه باشید و پاسخ سوالات مدلسازی اقتصادی و برنامه ریزی را از اکومدل بخواهید.

مدلسازی اقتصادی چیست ؟

در اقتصاد، مدل اینگونه تعریف میشود:

ساختار نظری است که فرآیندهای اقتصادی را با مجموعه ای از متغیرها و مجموعه ای از روابط منطقی و یا کمی بین آنها نشان می دهد. مدل اقتصادی یک چارچوب ساده، اغلب ریاضی است که برای نشان دادن فرایندهای پیچیده طراحی شده است.

با توجه به تعریف مشخص می‌شود، یک مدل دارای اجزای زیر است:

  1. ساختار نظری: منظور همه‌ی مباحث نظری و از جنس تئوری و نظریه است. به عنوان پیشفرض‌های مدل پذیرفته می‌شود و مدل بر اساس آن تعریف می‌شود. به عنوان مثال هنگامی که اقتصاددان دست به مدلسازی اقتصادی بخش انرژی می‌کند. پیش فرض‌هایی همچون اینکه “با افزایش تقاضای انرژی، قیمت آن نیز افزایش می یابد” را به عنوان نظریه پذیرفته شده‌ی خود در مدل جای میدهد.
  2. متغییرها و روابط: در هر مدل، مجموعه‌ی از متغییرهای ریاضی که شامل متغییرهای درونزا و برونزا می شوند، وجود دارد. در مدل هر مدل بایستی مقدار بهینه این متغییرها کشف شود. به عنوان مثال، در مدلسازی “برآورد تقاضای انرژی برق برای بخش مسکن” میزان مصرف انرژی یک متغییر خواهد بود. بایستی در انتهای مدل بهترین مقدار آن استخراج شود.
  3. چارچوب ریاضی: مدلهای اقتصادی به صورت روابط ریاضی و اقتصادسنجی بیان می‌شوند. این امر باعث ساده‌سازی مسئله و از طرف دیگر، پدید آمدن امکان تست و صحت مدل می‌شود.

هدف مدلسازی اقتصادی چیست ؟

در مدلسازی به دنبال رسیدن به سطح بهینه متغییرها سطح، تا بدین وسیله بتوانیم بهترین تخصیص منابع محدود به نیازهای نامحدود را انجام دهیم. اهداف مدلسازی اقتصادی را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

  1. پیش‌بینی نتایج فعالیت‌های اقتصادی و شوک‌های اقتصادی.
  2. پیشنهاد سیاست اقتصادی برای تغییر وضعیت حال و کمک به سیاست‌گذاری اقتصادی در سطح ملی و کلان.
  3. برنامه‌ریزی و تخصیص منابع در مقیاس کوچک و مدیریت کسب‌وکارها.

اهداف مدلسازی اقتصادی

در کشور ما همواره مدلسازی اقتصادی و برنامه ریزی برای تخصیص منابع با مخاطره مواجه بوده است. از طرفی لزوم ورود این مباحث به متن سیاست‌های اقتصادی و مدیریت کسب و کارها درک نشده است. از طرف دیگر، تنها به عنوان ابزاری برای اثبات نظریات از پیش پذیرفته شده، به کار رفته است. اکومدل به عنوان مجموعه‌ای که در صدد نهادینه کردن استفاده صحیح و بهینه از مدلسازی اقتصادی است. در سلسله مقالات مدلسازی اقتصادی این روش را فرهنگ‌سازی خواهد کرد.

انواع مدل‌های اقتصادی

مدلهای اقتصادی گستره‌ی بسیار وسیعی دارند. این مدلها در دو سرفصل درسی به نام بهینه‌سازی ریاضی و همچنین آمار و اقتصادسنجی می‌گنجند. با توجه به اینکه ملاک تقسیم آنها چیست، دارای تقسیم بندی‌های گوناگونی هستند. انواع مدلها‌ی اقتصادی و تقسیم‌بندی‌های آن در ادامه ذکر شده است:

  1. مدل‌های استوکاستیک (تصادفی) و نان استوکاستیک (غیرتصادفی): ملاک تقسیم مشخص یا نامشخص بودن متغییرها | مثال: مدل‌های ARCH و GARCH.
  2. مدل‌های کمی و کیفی : ملاک تقسیم عددی یا غیر عددی بودن متغییرها.
  3. مدل‌های تعادل عمومی و جزئی: ملاک تقسیم ویژگی‌های عامل اقتصادی | مثال: مدل‌های CGE وDSGE.

چگونه یک مدلساز اقتصادی شویم ؟

برای اینکه بتوانید در زمینه مدلسازی تخصص پیدا کنید، بایستی به مباحث زیر مسلط شوید:

  1. آشنایی با مفاهیم اقتصادی همچون تئوری اقتصاد خرد.
  2. آشنایی با مباحث بهینه‌سازی ریاضی و اقتصادسنجی.
  3. تسلط به حداقل یکی از نرم‌افزارها و یا زبان‌های برنامه‎‌نویسی و مدلسازی ریاضی و اقتصادسنجی.
  4. تسلط به یکی از مدلهای بهینه‌سازی ریاضی یا اقتصادسنجی و یا سناریوسازی پویا و ایستا.
    1. بهینه‌سازی ریاضی: برنامه ریزی خطی و غیر خطی و …. .
    2. اقتصادسنجی: سری زمانی یا داده‌های ترکیبی (Panel Data) و …. .
    3. سناریوسازی پویا و ایستا: شامل مدل‌های جدول داده-ستانده (IO)، تعادل عمومی محاسبه پذیر ایستا(CGE) و… می‌شود.
4.8 (95%) 4 votes
0
برچسب ها :
نویسنده مطلب مصطفی رهنما
دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد بخش عمومی - علاقه‌مند به مباحث مدلسازی، برنامه ریزی خطی و ترکیب برنامه‌نویسی و اقتصاد هستم. سعی می‌کنم مباحثی کاربردی در اختیار شما قرار دهم.